Wat als een Marokkaans-Belgische danser, een Colombiaanse improvisator en een Gentse clown samen op scène staan zonder één woord te zeggen…

SHUT UP! is een geïmproviseerde theatervoorstelling met lichaamstaal, muziek en de verbeelding van het publiek. De voorstelling heeft dus enkele beperkingen. Beperking een: niemand mag praten. Dus geen dialogen. En beperking twee: geen vooraf ingestudeerde bewegingen. Dat is het uitgangspunt van SHUT UP!, een improvisatietheater-voorstelling. 

Drie performers met uiteenlopende artistieke achtergronden vormen de cast. Khalid Benaouisse uit La Louvière heeft wortels in de dans- en theaterwereld en bouwde een uitgebreide ervaring op in professioneel improvisatietheater. Hij volgde ook verschillende improtheaterworkshops bij FUS! – het collectief uit Gent & Antwerpen dat deze show host. De tweede performer is Daniël Orrantia, een Colombiaanse performer en docent die internationaal werkt rond improvisatie en fysiek theater. Tot slot is er Pieter Beck, een Gentse improvisator, clown en theatermaker met een achtergrond in fysiek theater, narratief improtheater & Vlaamse Gebarentaal.

Drie achtergronden, drie manieren van kijken en spelen. En dan een uitdaging die ze samen aangaan met een muzikant: “hoe vertel je een verhaal wanneer woorden geen optie meer zijn?”

Een Colombiaanse blik op woordloze improvisatie

Daniël Orrantia brengt diens internationale ervaring mee. Hij werkte mee aan SPEECHLESS, een geïmproviseerde theatershow zonder gesproken woorden. Die samenwerking was met de Colombiaanse improvisator Felipe Ortiz en de Canadese dj Mama Cutsworth. Met deze voorstelling trokken ze al door de VS, Canada en Europa.

Pieter Beck zag deze voorstelling op Impro Amsterdam & Improovelicious in LEUVEN, dat zijn improtheaterfestivals. “Ik was toen zo geprikkeld in m’n fantasie… ook omdat er gespeeld werd met een verhaal uit m’n kindertijd dat ‘k geloofde in schavakken. Schavakken zijn akkermonsters in de polder van Beveren… waarvan m’n nonkels zeiden dat die bestonden & ze er weer al eentje gezien hadden.”

En dat is ook wat hun show doet. In die show speelt met met magisch realistische verhalen – wat in het Colombia van Gabriël Garcia Marquez nog iets aanweziger is.

“Maar in België moeten we daar niet voor onder doen!” aldus Pieter Beck. “We hebben ook onze religie en bijgeloof, monsters al dan niet onder het bed & René Magritte wiens surrealisme onze verbeelding ook prikkelt.”

De Gentse clown als verbindende factor

Pieter Beck brengt de lokale verankering en het fysiek spel van de clown mee. Als docent, spelers & oprichter van FUS! werkt hij rond improvisatie, theater en fysieke expressie. Zijn opleidingstraject omvat onder meer fysiek theater in aan de LASSAAD school in Brussel en uitgebreide stages fysiek theater & theaterclownerie. Pieter is zelf ook trots op de Belgische fysieke theatertraditie & beweert dat minstens 1 sketch van Mr. Bean eigenlijk gemaakt is door Belgische fysieke theater-acteurs. 

Daarnaast slaagde Pieter ook voor de bachelorvakken van de tolkopleiding Vlaamse Gebarentaal aan de KULeuven. Die ervaring met een visuele taal roept een interessante vraag op. Wat kunnen we leren van gebarentalen voor fysiek theater?

“Gebarentaal is uiteraard niet hetzelfde als woordloos theater. Het is een volwaardige taal met een eigen grammatica en structuur. Toch toont ze, net als fysiek theater, dat communicatie veel meer omvat dan gesproken woorden. Voor SHUT UP! is dat een boeiende parallel: de spelers moeten voortdurend betekenis geven én betekenis lezen, zonder terug te vallen op gesproken uitleg. We drukken veel informatie uit met ons gezicht, handen, body-leans. Dat kan je leren uit gebarentalen. Maar ook het gebruik van onze handen die staan voor andere zaken. M’n rechterhand kan bijvoorbeeld staan voor een paard, terwijl twee vingers van m’n linker hand schrijlings op dat hand zitten en de mens op het paar voorstellen. Dit komt van VV, visual vernacular, een visuele storytellingtaal binnen de wereldwijde dovengemeenschap. Een storytellingtaal die de Gentse Hilde Verhelst trouwens sterk onder de knie heeft.”

Pieter vult nog aan dat er nog extra elementen uit fysiek theater ook nodig zijn voor non-verbaal spel. “De spanning van onze spieren, de richting waarin we bewegen, hoe we kijken. En mime! Je weet wel zoals Marcel Marceau die met z’n handen toont dat er een muur voor hem staat.”

En de clown? “Wel de clownspirit hebben we ook nodig. Een kleine mislukking kan een scène doen kantelen… een onverwachte reactie kan uitgroeien tot een terugkerend motief. Wat eerst absurd lijkt, kan plots ontroeren en de kern van de voorstelling worden. De humor ontstaat niet alleen uit wat de spelers doen, maar ook uit hun bereidheid om elkaar te volgen. En dat doet een clown.”

Khalid Benaouisse, de dansende comedian

Voor Khalid Benaouisse is fysiek spel geen onbekend terrein. Khalid werd geboren in Rabat, Marokko, en kwam als baby naar België. Tussen 1995 en 2005 werkte hij bij het danstheatergezelschap Hush Hush Hush, waarmee hij internationaal tourde. In 2001 ontdekte hij improtheater in Brussel via de Fédération Belge d’Improvisation Amateur (FBIA). 

Ook in een ander project van Khalid komen dans, theater, muziek en culturele kruisbestuiving samen. Khalid werkte in 2003 nog mee aan VIVEALDI!, een danstheatervoorstelling die zich afspeelt in een supermarkt. Daarin kwamen hiphop, breakdance en rap samen met de muziek van Vivaldi. Dit was een sociaal-artistiek project van De Centrale, Chokri en Zouzou Ben Chikha en Khalid Benaouisse. Het bracht Gentse jongeren met uiteenlopende achtergronden samen. Met humor werden clichés over gender, seksualiteit en relaties doorprikt. Het project speelde ook met taal, identiteit en verwachtingen, thema’s die ook een interessante achtergrond vormen voor een voorstelling waarin communicatie op een andere manier verloopt. En nu keert Khalid dus nog eens terug naar Gent. 

Een show voor iedereen!

De combinatie van verschillende achtergronden maakt SHUT UP! meer dan een oefening in zwijgen. De voorstelling stelt een eenvoudige maar grote vraag: wat hebben we nodig om elkaar te begrijpen? Het antwoord ligt niet in één universele taal of in de gedachte dat woorden overbodig zijn. Het ligt in de manier waarop mensen aandacht geven, reageren, verbeelden en samen betekenis opbouwen. De voorstelling nodigt het publiek uit om zelf verbanden te leggen en de beelden op scène een eigen betekenis te geven. In SHUT UP! hoef je geen vreemde taal te kennen om mee te zijn. Je moet alleen bereid zijn om te kijken en te voelen.

SHUT UP! is te zien bij FUS! in Gent deze zaterdagavond 31 oktober in de Louisazaal in het Lousbergspark. Met Daniël Orrantia, Khalid Benaouisse en Pieter Beck. Theateravond start om 19 uur. SHUT UP! speelt om 21.30 uur. – https://fusimprov.be/try-hards 

Wil je theaterworkshop volgen van internationale gast Daniël Orrantia. Dat kan ook dit weekend in Gent. https://fusimprov.be/open-workshops 

Uit de volgende voorstellen – tijd, oudjes-kindjes, tegelijkertijd, slapstick, herinneren van info, taal (rijmen + abc +…) werd TIJD gekozen.

De warm-up oefeningen:

• Klappen waarbij je ritme van anderen aanvoelt. (Bavo)
• Tellen tot 10/20… en terug naar 0 (niet gedaan). (Floor)
• Wat als…-oefening met “tijd” als speelelement.
• Reden verzinnen waarom je TE LAAT bent… en anderen bouwen daarop verder.
• Associatie van zinnen met soms direct volgende zin & soms 5 seconden wachten – om die zin binnen te laten komen. (Charlotte)

Scène-oefeningen:

• Juiste moment cutten in scènes (niet gedaan).
• Generatie-switch volwassene, kind, grootouder. Scène 1 speelde zich af bij begrafenis (kist van oma). Scène 2 speelde zich af op soort event waar kleinkind “optrad”. Bij deze oefening kon je SWITCH roepen en dan moest er elkaars personage overgenomen worden, waarna scène doorging. Iemand kon ook VIJF roepen en dan zou de scène verder daar over gaan – omdat de zin voor 5 belangrijk dan wordt. In scène 2 werd geoefend op eerst happy happy, geen conflict te hebben totdat 5 geroepen werd.
• Herspelen in andere tijdperken van een basisscène met handelingen & relatie.
• Herspelen van scène op andere momenten in het leven van de 3 protagonisten. Scène 1 was eerst kleuters in de zandbak – waarbij bleek dat ze elk bepaalde emotie toch hadden. In de herspeelscènes kwamen deze “relationele emoties” terug. Wat speciaal is om dat te zien dan op puberleeftijd, dan op volwassen leeftijd, en dan bejaard. In scène 2 deden we omgekeerde – beginnen bij bejaarden. Maar met onderliggend spel van een bepaalde politieke partij te zijn. Zonder dat het over politiek gaat.

Wat mee nemen?

• met tijdslimiet werken voor de scènes in herspelen, is tof om beetje bewust te worden van scène-tijd.
• met 3 spelen in scènes is tof, 2 is te weinig, 4 is soms te veel (< Koen).
• Leuke Kinderstem Jolien. Jolien nadoen eens in een sessie!!!
• In atelier wordt minder structuur ervaren, wat soms “moeilijker” is.
• Herspelen van jonge personages naar oude personages… Met emoties/subtekst van partij is fijn.
• Wanneer afronden, pauzes, en generaties en tijdperken. En duur van scenes.
• Letten op stemmetjes – wil meer stemmetjes (Niels)
• Laagske eronder (subtekst). Dubbele gelaagdheid… Door in ander tijd/leeftijd te doen.
• Lalala als kind maar dan lalala als inhoud.
• Switch-oefening interessant.
• Tijd & leeftijd & ondertoon is houvast.
• hoe afronden wanneer editen of switch? Moeilijk om te voelen – Koen.
• Hoe zelf uw handelingen doen? Als je geen suggestie krijgt.
• 01589 – handelingen.
• 5 seconden wachten is nice skill voor betekenis te krijgen.
• iets tastbaar om in begin de rollen te verdelen – time-keeper, note-keeper, kick-off-persoon (die ervoor zorgt dat iedereen in begin aan bod komt om evt. voorstel te doen).
• Time-keeper rol duidelijker.
• Note-keeper >> deze persoon is ook bladbaas om de volgende persoon aan te duiden, die oefening uitlegt of ‘hulp vraagt om de oefening duidelijk te krijgen’.
• Scène-oefeningen die uitgeprobeerd worden, kunnen na eerste “run” aangevuld worden met nieuw “aandachtspunt/instructie”. Vanuit JA-en-houding een soort direct werkende feedback eigenlijk in aangepaste opdracht.

Een atelier is een plek waar de improcomedians van de improbeest-reeks zelf aan de slag gaan. Ze gaan aan de slag met zelfgekozen thema’s. Dit wordt telkens per sessie gekozen ter plekke. Er is een timekeeper, een noteerder & een feedback-ronde.

Deze keer ging het over “theaterclownerie”. Dit thema haalde het van: status, rijmen & spelen van andere genders.

Na een korte brainstormronde – 15 minuten – kwam dit lijstje van opwarmoefeningen – oefeningen in groep & scène-oefeningen – oefeningen met publiek. De opwarming was erg fysiek met het wakker “tappen” van elkaars lichaam, dit in alsmaar kortere tijd (1 minuut, 30 seconden, 5 seconden). Ook het gefocust rondgooien van een pakje chips, een bal & een knuffel – dit is een oefening waarbij je aan niets anders kan denken dan aan de focus op de opdracht. Tot slot ook de stilstaande tikker/knuffeltikker, waarbij de tikkers in duo opereerden. En de persoon met knuffel in de hand niet mocht rondlopen. Deze pasten we aan naar: 1 tikker die gooide naar 1 van de andere spelers die dan snel iemand kon tikken die dan nieuwe tikker was. Wazige uitleg voor een fijne spel-aanpassing van Bavo. Tot slot deden we ook nog een oogcontact – oefening, zodat we ons wat bewust werden van de timing & leesbaarheid van oogcontact doorgeven.

Daarna deden 2 oefeningen. De eerste was warm-koud aka Dolfijntjestraining. Daarbij moest 1 speler/clown raden wat ie moest doen, enkel en alleen door af te gaan op applaus van de anderen in publiek. De tweede oefening was een clown-oefening waarbij de 2 clowns af moesten gaan als publiek niet lachtte. Als publiek wel lachtte, mochten ze blijven staan.

Tot slot was er een evalueer-deel. Aan de hand van de vragen: “Wat vond je fijn?” en “Waar wil je verder mee gaan?” “Wat wil je tonen op de JAM?”

• Ik heb bijgeleerd dat ik in de context van groep die ‘k ken meer durf zeggen “laat dat nog eens zien” of “meneertje, we lachen niet”. Wat interessante clown-interventies zijn vanuit een rol van ‘rode clown’/begeleiderspersoon. Dit kunnen we misschien in volgende sessie door ander persoon laten doen.
• Blik naar het publiek niet vergeten. Dit is een goeie skill om ‘contact met publiek’ niet te vergeten.
• Lange en leuke fysieke opwarming. Ik hou ervan als het fysiek is, dat je het warm krijgt, dat je zweet.
• Ik zit met een zorg dat het er niet over is voor sommigen. Terechte zorgd, want soms zijn er voorstellingen waar gevoelige thema’s op voorhand aangekondigd. Wel belangrijk van dat te laten weten, als het publiek is. Of ten minste dan achteraf iets over te zeggen.
• Bij gevoelige thema’s kan je soms met schuldgevoel zitten.
• Aandachtspunt: docent-autoriteit, enthousiasme als deelnemer, inspraak… Was ok, maar als iemand met meer ervaring, heeft die automatisch precies meer autoriteit.
• Willen we iets op de jam doen? Ja! Het afgaan bij niet lachen. En warm-koud.
• Clowns met kazoo, of jibberish?

Wil je zelf ook eens theaterclownerie doen? Blijf zeker onze open workshops checken!

Gastblog van acteur Nikki Deras.

Voor de voorstelling Constellations kreeg ik als actrice coaching in gebarentaal van Pieter Beck (ook docent bij FUS!, heeft ook bachelor gehaald aan de KULeuven in Vlaamse Gebarentaal).

In dit stuk volgen we een koppel in allerlei universums. In één van die universums wordt mijn personage Marianne ziek en verliest ze haar spraak door een tumor in het hoofd. De scène is kort, maar ik wilde de gebaren met zoveel mogelijk respect en juistheid brengen.
Pieter heeft met mij de hele scène stap voor stap doorgenomen, op een heel rustige en aangename manier. Hij leerde me niet alleen de gebaren, maar ook de betekenis erachter: in gebarentaal gebruik je je hele lichaam — mimiek, houding en energie zijn minstens even belangrijk als je handen. Dat vond ik heel mooi om te ontdekken.
Ik had best wat stress, maar Pieter stelde me gerust door uit te leggen dat gebarentaal geen universele taal is. Er bestaan verschillende dialecten en varianten: mensen die doof geboren zijn, gebruiken soms andere gebaren. Mensen die later hun gehoor verliezen, gaan soms zelfs niet over tot het leren van gebarentaal. Het hoefde voor dit stuk (ook omdat m’n personage niet doof is, maar spraak verloren heeft) dus niet “perfect” te zijn, zolang de intentie klopt.
Hij maakte video’s zodat ik thuis verder kon oefenen, en stap voor stap groeide mijn vertrouwen. Dankzij die hulp werd het een kwetsbare, maar krachtige scène — eentje die ik nu met volle overtuiging durf te spelen.

Wil je de voorstelling “Constellations” zien? Dat kan nog op : 8, 14, 15, 21, 22, 28, 29 en 30 november
5 en 6 december 2025. Ga voor je reservatie & info naar: BRT Gent

Dit artikel verscheen op Erasmus En Flandes >>IMPROTEATRO EN GANTE: REÍRSE DE LOS ERRORES CON FUS! | Turismo en Flandes – Bélgica | Erasmus en Flandes

Hierzo de vertaling:

Hallo mijn allerliefste lezers/lezeressen!

Vandaag wil ‘k jullie een supertoffe activiteit aanraden. Eentje die je uit je comfortzone haalt. Soms, als we in een nieuwe stad ‘aankomen’, vinden we het moeilijk om ons open te stellen. Dit uit angst voor “wat zullen ze denken”. Alles in de stad lijkt groot, onbekend, en de gedachte om ons belachelijk te maken voor anderen verlamt ons.

Welnu, in Gent heb ik het perfecte excuus gevonden om de schaamte & cringe thuis te laten: improvisatielessen bij FUS!, een heel bijzondere theaterschool.

Spoiler: ik heb me héél hard geamuseerd en ontdekt dat jezelf belachelijk maken de beste therapie kan zijn na een lange dag hahahahaha.

Als je Erasmus doet in Gent en je zoekt eens een andere soort activiteit, dan is improtheater misschien net wat je nodig hebt. Het is een creatieve activiteit waarin je speelt, je schaamte loslaat en ontdekt dat fouten maken mag… en zelfs het leukste deel van de ervaring zijn! In dit artikel vertel ik je wat FUS! is, waar de lessen plaatsvinden en waarom het de moeite waard is om het eens te proberen.

Wat is FUS!?

FUS! staat voor F*ck Up School & F*ck Up Stage, een project dat geboren werd met een frisse insteek: fouten omzetten in kansen, vandaar de naam. In hun improvisatietheater-workshops is regel nummer 1: “Laat je gaan, accepteer de fout en lach ermee.”

Een filosofie die perfect past bij wie in een nieuw land opnieuw begint: fouten maken hoort bij leren, zowel in het leven als in het theater.

In mijn geval volgde ik een gratis proefles die ze organiseerden om mensen kennis te laten maken met impro.

Naast de lessen organiseert FUS! ook shows zoals “Wie wordt het Gentse Improbeest?”. Ook al zijn die in het Vlaams, veel scènes zijn zo visueel en fysiek dat je ze kan meebeleven zonder elk woord te begrijpen. En tussendoor… pik je stiekem ook wat van de taal op!

De locatie

Het eerste wat me verraste bij aankomst was de plek zelf: naast een herbestemde kerk, omgetoverd tot culturele venue… is er een gebouw dat vroeger gebruikt werd door de kerkgemeenschap. De ruimte is groot, gezellig en heeft een theatraal karakter dat het uniek maakt. Daar zijn, helpt meteen om in het spel te stappen en maakt het veel makkelijker om je schaamte los te laten.

Mijn ervaring in de les

Ik kwam aan met behulp van Google Maps en nadat ik mijn fiets had geparkeerd op het terrein, zag ik een enorme kerk met houten tafels buiten. Heel even dacht ik dat ik fout zat, maar toen verscheen Pieter, de organisator van het event (supervriendelijk!), om me welkom te heten en te tonen hoe binnen te gaan.

We waren een kleine groep van zes mensen van verschillende leeftijden, allemaal locals. Toch boden ze aan om de workshop in een mix van Engels en Vlaams te doen zodat ik kon volgen. Op sommige momenten probeerden ze zelfs Spaanse woorden te gebruiken – en zelfs een beetje Baskisch! Dat gebaar zette meteen de toon: warm, inclusief en met veel goesting om plezier te maken. 😀

Na een korte rondleiding begon het echte werk. Eerst deden we eenvoudige oefeningen om de namen te leren en het ijs te breken. Daarna volgden bewegings- en fantasieoefeningen om onze creativiteit wakker te maken. Tot slot deden we samen een groepsimpro-oefening: het “levend schilderij”.

De les duurde twee uur, maar voor mij vloog de tijd voorbij alsof het maar een halfuur was. De mensen waren superlief, de sfeer was heel close en ik voelde me de hele tijd op mijn gemak. Na een lange dag universiteitslessen was het precies wat ik nodig had: een ruimte om te ontspannen, te lachen en alles even los te laten.

Na de les kan je trouwens nog iets blijven drinken, want er is ook een gezellige chill-out zone!

Waarom is dit perfect voor Erasmusstudenten?

Improviseren is niet alleen acteren, het is ook vrienden maken, uit je comfortzone komen en leren lachen om jezelf. Je hebt geen ervaring nodig, alleen zin om te proberen. En wanneer je net in een nieuwe stad bent aangekomen, zijn dit soort activiteiten goud waard: ze verbinden je met mensen, met de taal en met de lokale cultuur op een ontspannen en leuke manier.

Ik ga naar huis met een geweldige ervaring en het gevoel dat ik prachtige mensen heb leren kennen.

Bovendien vertelde Pieter me dat hij eraan dacht om een speciale les te organiseren voor Erasmusstudenten, dus hou zeker hun socials in de gaten ;))))))

Conclusie

Improtheater met FUS! is veel meer dan een workshop: het is een herinnering dat fouten deel uitmaken van de weg en dat juist uit het onverwachte vaak het meest creatieve ontstaat. Als je op zoek bent naar een ander soort cultureel plan in Gent, dan is dit je kans om je angsten los te laten, te lachen en een nieuwe manier van expressie te ontdekken 😀

Hier eindigt mijn blog van vandaag,

Tot snel,
Irati. 🙂